Stel je eens voor: je stapt in je auto en eenmaal op de snelweg kun je gewoon een krantje lezen en je mail checken. Want de auto rijdt uit zichzelf dankzij sensoren in de auto en langs de snelweg. Wanneer wordt deze toekomstmuziek werkelijkheid? Volgens Frans Tillema, lector Intelligente Mobiliteit aan de Hogeschool Arnhem Nijmegen (HAN), is dit binnen vijf tot tien jaar mogelijk. “Sterker nog: begin volgend jaar gaat een onbemand voertuig in Wageningen op de openbare weg rijden.”

De nabije toekomst van de slimme auto is gisteren al ingezet, zegt Tillema. “Het gaat hierbij niet alleen om de slimme auto, maar ook om de slimme weg. Die twee gaan hand in hand. Grote automerken als Volvo, VW en BMW hebben nu al veel software in auto’s ingebouwd, zodat je makkelijk kunt inparkeren, maar ook via navigatiesystemen veiliger, sneller en schoner kan rijden.” Tillema wijst als voorbeeld op het project Spookfiles dat op de A58 wordt gehouden. “Bestuurders op die snelweg krijgen via hun navigatie betere snelheidsinformatie door, zodat ze hun snelheid kunnen aanpassen aan de omstandigheden. Dat levert minder files op.”

Ook op andere plekken duikt steeds meer slimme technologie op in het verkeer, zoals bij verkeerslichten. “Nu al kunnen lijnbussen verkeerslichten op afstand bedienen, zodat het busvervoer sneller de stad in en uit kan. Dat gaat ook gebeuren met personenauto’s, vergelijkbaar met de groene golf die sommige steden nog kennen. Straks gebeurt dat veel slimmer doordat gebruik gemaakt wordt van bijvoorbeeld smartphones en navigatiesystemen. Die communiceren via wifi of het bestaande 4G- en aanstaande 5G-netwerk met verkeerslichten en andersom, zodat jij als bestuurder weet dat als je je snelheid aanpast je verderop groen licht krijgt.”

WEpod

Maar gaat het echt zover komen dat we in een auto zonder chauffeur stappen en vervoerd worden? Ja, zeggen de provincie Gelderland en een consortium van bedrijven en kennisinstellingen, we gaan het gewoon testen tussen de campus van Wageningen Universiteit en Research (WUR) en het NS-station Ede-Wageningen. Vanaf volgend voorjaar rijdt deze zogeheten WEpod op de openbare weg en niet op een speciale baan, zoals andere tests als de Rotterdam Rivium shuttlebus. De WEpod zal buitenlandse bezoekers vervoeren tussen station Ede-Wageningen en de WUR. “Hij zal niet harder rijden dan 25 kilometer per uur”, vertelt Tillema, “en hij zal uit veiligheidsoverwegingen behoorlijk vaak stoppen. Maar het is een ideale manier om te testen hoe dit in de praktijk werkt. Technisch kan het al, maar hoe zit het op juridisch en verzekeringsgebied. Want wie is verantwoordelijk als er wel een ongeluk mee gebeurt? En hoe zit het met de toelating op de weg? Want in de Wegen- en Verkeerswet staat dat ieder voertuig op de openbare weg een stuur en een bestuurder moet hebben. Dat soort dingen wordt hiermee getest.”

Logistiek

Uiteindelijk leidt dat tot onbemande voertuigen die het vervoer schoner, veiliger en bovendien minder kostbaar maken. Vooral in de logistiek wordt met veel interesse naar dat laatste aspect gekeken. In de haven van Rotterdam wordt dit najaar gestart met het project Intralog, Intelligent Truck Applications in Logistics, vertelt Joop Pauwelussen, directeur van Instituut HAN Automotive. “Het gaat om een praktijkproef waarbij trucks in het havengebied autonoom rijden en autonoom koppelen aan de losplek. Het gaat niet alleen om een aanpassing in de trucks maar ook van de infrastructuur. Voor de logistieke sector is dit project interessant vanwege de kostenbesparingen. Want niet alleen hebben logistieke bedrijven minder kosten aan brandstof, chauffeurs kunnen ook efficiënter worden ingezet.
En dan gaat het niet over een paar procenten, vult Tillema aan. “Eerdere praktijkonderzoeken, zoals in Helmond, wijzen uit dat 13 procent brandstofbesparing mogelijk is door vrachtwagens te koppelen aan verkeerslichten. De totale kostenbesparing kan oplopen tot wel enkele tientallen procenten”, aldus de Automotive-lector.