Publieke instellingen beheren soms data waarvan ze zelf niet weten dat het van waarde kan zijn voor een andere partij. Denk aan collectie-informatie van musea, historische krantenartikelen of infrastructurele informatie van gemeenten. Gelukkig stellen steeds meer publieke instellingen hun data digitaal beschikbaar als open data.

Open data stelt iedereen in staat nieuwe inzichten te krijgen of creatieve werken te maken met informatie of media van anderen. “Alleen door hergebruik krijgt data pas waarde”, aldus Lisette Kalshoven van Kennisland, denktank voor maatschappelijke vernieuwing. “Het ontsluiten van gegevens biedt de mogelijkheid om nieuwe kennis te creëren, transparantie van publieke instellingen te vergroten en nieuwe producties te maken. Het kan zelfs bijdragen aan het oplossen van maatschappelijke problemen, zoals het gebrek aan transparantie van overheidsuitgaven. Een mooi voorbeeld daarvan is het platform openspending.nl van de Open State Foundation waarmee uitgaven en inkomsten van overheden onderling vergeleken kunnen worden.”

Als het gaat om open data van de culturele sector is Nederland wereldwijd koploper. Gevolg is dat Nederlands cultureel erfgoed, zoals foto’s uit archieven, bovenmatig vertegenwoordigd is op platforms als Wikipedia. Daar worden de vrij gedeelde erfgoedafbeeldingen maar liefst 154 miljoen keer per maand bekeken. Kalshoven: “Een deel van de Nederlandse gemeenten is ook al aardig op dreef met het delen van data. Zo geven Eindhoven, Nijmegen, Amsterdam, Alkmaar en Groningen al data vrij.”

Het potentieel van open data is nog niet altijd van tevoren te bepalen. Maar datasets die inzicht bieden in de bestrijding van bijvoorbeeld jeugdwerkloosheid of een museum-app die duizenden nieuwe bezoekers aantrekt, hebben ook pas een functie als potentiële gebruikers van data daadwerkelijk weten wat er op de plank ligt bij de instellingen. Op data.overheid.nl zijn meer dan zevenduizend datasets te vinden van de nationale overheid, provincies en andere publieke instellingen. Om erachter te komen hoe je data kunt openen en wat je daar vervolgens mee kunt, geeft Kennisland masterclasses.